BIM-beroepen in de praktijk

BIM-beroepen_in_de_praktijk

Zowel online als daarbuiten vind je ondertussen het nodige over BIM. Toch is het soms ook leerzaam ervaringen te horen van mensen die al stevig met twee voeten in de beroepswereld staan, een kijkje op BIM-beroepen in de praktijk.
Via BIMportal leer je volgende BIM-beroepen nader kennen:

calculator en BIM
projectleider en BIM
werfleider en BIM

Ook het identificeren van de BIM-competenties die genoemde bouwprofessionals zouden moeten verwerven komt in de marge van genoemde beroepen nader ter sprake.

Naast het bestaande Belgische BIM-protocol en de hulpfiche BIM-modelleerafspraken, is nu ook het BIM-uitvoeringsplan beschikbaar. Met deze documenten stel je duidelijke afspraken op bij het toepassen van BIM binnen een bouwproject.

Download het Belgische BIM-uitvoeringsplan en de bijhorende updates van het Belgische BIM-protocol en de hulpfiche BIM-modelleerafspraken.

BIM Informatie Leverings Specificatie

BIM Basis ILS of Informatie Leverings Specificatie

Met de BIM Basis ILS of BIM Basis Informatie Leverings Specificatie vul je een BIM aan met alle benodigde IFC eigenschappen voor een succesvolle uitwisseling met alle betrokken bouwpartners. De BIM basis ILS is geen nieuwe standaard maar wel een antwoord op de vraag hoe  informatie in de bouw gestructureerd en eenduidig uit te wisselen.

Op uitnodiging van BuildingSMART hebben veertien partijen uit de bouw afspraken gemaakt over informatie en structuur van BIM informatiemodellen. En ondertussen worden deze afspraken al door bijna tweehonderdzestig partijen onderschreven. De richtlijnen zijn gebaseerd op praktijkervaringen, waarbij de OpenBIM-standaarden, IFC, NL/SfB, BB/SfB of VMSW codering worden toegepast. Het doel van deze breed gedragen basisafspraken is consistente en betrouwbare informatie op een efficiënte en effectieve wijze, gestructureerd en eenduidig uit te wisselen binnen de bouwketen.  

Meer over het idee achter en ontstaan van de BIM Basis Informatie Leverings Specificatie alsmede een aantal handleidingen voor specifieke software pakketten vind je op het BIM Loket, het centrale aanspreekpunt voor informatie over OpenBIM standaarden. 

Toekomstverwachtingen en mogelijkheden voor BIM

Toekomstverwachtingen en mogelijkheden voor BIM

Wat zijn de toekomstverwachtingen en mogelijkheden voor BIM? Volgens recent onderzoek van Market Intelreports, een wereldwijde marktonderzoeker, wordt door de markt van Building Information Modeling (BIM) in 2022 wereldwijd een omzet van $11,7 miljard gegenereerd met een groeipercentage van 21,6% per jaar (periode 2016-2022).

Vooral het Verre Oosten kent naar verwachting een opleving als gevolg van de daar exponentieel groeiende bouwsector en regelgeving van de overheid naar verplicht gebruik van BIM. Schieten wij daar ook iets mee op? In het algemeen wordt sowieso een toenemend gebruik van BIM op de commerciële markt en specifiek voor de aanleg van infrastructuurwerken verwacht.

Zowel de commerciële als de infrastructuur markt blijven de belangrijkste toekomstige gebruikers van BIM, samen bijna goed voor 63% van de wereldwijde markt in 2022. Daarbij groeit vooral de sector infrastructuurwerken naar verwachting het meest.

Tijdens de prognoseperiode wordt de BIM markt verder gedomineerd door Cloud-based implementatie welke ook het grootste groeipercentage blijft kennen, vooral door doorgedreven kosten-efficiëntie en ruime beschikbaarheid.

Het gebruik van software oplossingen voor BIM primeert het marktaandeel in 2015 en houdt haar dominantie (75%) over de dienstenmarkt tijdens de periode 2016-2022.

Waarheen nu met BIM?

waarheen nu met BIM

Vijf jaar geleden zetten wij bij atelier3v de eerste stappen op het BIM-pad. Vol enthousiasme kregen wij de software onder de knie en wilden niets liever dan de verworven kennis toepassen in onze projecten.
Omdat de ambitie verder reikte dan “little BIM” zochten we naar partners in het bouwproces die gebruik maken van BIM.

Maar het zoeken naar BIM bouwpartners voor kleinere projecten voelt vaak aan als roepen in de woestijn of sleuren aan een dood paard. Wellicht komt dit omdat wij niet dagelijks met woontorens, ziekenhuizen of andere extreem grootschalige projecten bezig zijn. En er zijn weinig betere remedies om pril enthousiasme afdoende de nek om te draaien.

Waarheen nu met BIM?

De laatste maanden lijkt echter van alles te veranderen. Vele bijeenkomsten worden georganiseerd om te duiden hoe een gezamenlijke, geïntegreerde aanpak het bouwproces wezenlijk kan versnellen. En tegelijk de bouw- en beheerkosten verlagen.
Ook om die reden heeft het WTCB het Technisch Comité BIM & ICT opgericht. Daarnaast is de website bimportal.be opgezet om up-to-date te blijven.

Maar er is meer.
Architectura.be, portaalsite voor bouw en architectuur, heeft recent onderzocht dat 1/6 van de Belgische architecten ondertussen hun eerste stappen op het BIM-pad gezet hebben. Waarheen nu met BIM?

Is een energie analyse betrouwbaar?

energie analyse

Is een energie analyse aan de hand van een Building Energy Model (BEM) een accurate voorspeller van toekomstig energieverbruik? Uit studies blijkt dat de verschillen tussen gesimuleerd en gemeten verbruik soms aanzienlijk zijn. Maar naarmate dergelijke analyses een grotere rol in het ontwerpproces spelen is het belangrijk te weten waarom modellen waarden opleveren die niet helemaal correct zijn (zie ook Daniel Overbey: Every energy model is wrong – And here is why they are indispensable).

Vanzelfsprekend is het belangrijk dat de gebruikte software gevalideerd is volgens een geldende standaard als ASHRAE 140. Daarnaast veronderstellen simulaties dat een bouwwerk perfect uitgevoerd is terwijl dit in realiteit vaak anders uitpakt. Ook voor het bepalen van dagelijks gebruik van een gebouw wordt vertrokken van aannames terwijl patronen regelmatig wijzigen. Net zoals de klimaatgegevens die, bij de groeiende opwarming van de aarde, een compleet ander patroon krijgen.

Al kun je misschien de toekomst niet exact voorspellen, toch kun je met een BEM door het vergelijken van verschillende opties goede ontwerpbeslissingen te nemen. Maar in plaats van absolute waarden te gebruiken is het veiliger te spreken over relatieve verbeteringen en houd vooral in je achterhoofd dat veel afhangt van gebruikspatronen en meteorologische omstandigheden.

Renovatie en BIM

Renovatie en BIM kan een gelukkige combinatie zijn al is, door gebrek aan richtlijn van eender welke overheid of aanmoediging uit de industrie, BIM tot nu toe nog niet echt uit de startblokken gekomen.

BIM kan namelijk ook nuttig voor andere zaken ingezet worden dan louter aansturing van een bouwteam, bijvoorbeeld door een ander licht werpen op de gang van zaken of fasering bij een verbouwing of renovatie.

Logistieke uitdagingen worden gestroomlijnd door elke fase van het proces zichtbaar te maken via een model waardoor ook opeenvolgende constructieve stappen duidelijk in beeld komen. Tevens kan veel scherper aanbesteed worden doordat al in de ontwerpfase een ware schat aan bouwtechnische informatie over het project beschikbaar is.

Europa wijst de weg

europa

In januari 2014 stemde het Europees Parlement over het moderniseren van Europese overheidsopdrachten met regels die helpen het concurrentievermogen op te krikken. Hierbij is, onder andere, overeengekomen het gebruik van elektronische hulpmiddelen als Building Information Modeling (BIM) voor overheidsopdrachten mogelijk te maken om uiteindelijk te komen tot efficiëntere, meer economische en zo ook meer duurzame bouwprojecten. Kortom, Europa wijst de weg.

De parlementaire stemming maakt de weg vrij voor de aanneming van de richtlijn overheidsopdrachten, de European Union Public Procurement Directive of kortweg EUPPD. Hierdoor zullen alle 28 lidstaten het gebruik van BIM voor door de overheid gefinancierde bouw-en verbouwprojecten in de EU vanaf 2016 verplicht kunnen maken.

Op dit moment eisen het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Denemarken, Finland en Noorwegen al het gebruik van BIM voor door de overheid gefinancierde bouwprojecten.

Door middel van BIM gebruiken projectteams van architecten, ingenieurs, bouwheren en aannemers digitale 3D modellen om samen te werken en projecten tijdens hun volledige levenscyclus te ondersteunen, van ontwerp en constructie tot documentatie en beheer.

In tegenstelling tot de traditionele 2D- tekeningen blijven de gegevens in een BIM consistent, gecoördineerd en nauwkeurig voor alle belanghebbenden, ongeacht hoe vaak veranderingen aan het project of door wie aanpassingen doorgevoerd worden. Als gevolg daarvan worden bouw- en infrastructuur projecten sneller geconstrueerd, voor minder geld en veel duurzamer.

Bang voor BIM

bang voor BIM

Wanneer je dit leest ben je vast niet bang voor BIM. Of na deze eerste zin toch nog niet. Maar waar eerder gedacht en gehoopt werd dat Building Information Modeling het afgelopen jaar langzaam van de grond zou komen lijkt het er ondertussen meer op dat BIM, naast de crisis, het perfecte gereedschap is om architectenbureaus definitief over de rand van de afgrond te jagen.

www.shoegnome.com/2012/10/15/how-bim-can-bankrupt-your-firm

Steeds meer bureaus blijken namelijk, na enkele dappere pogingen, hun BIM software weer op te bergen en terug te grijpen naar traditionele tweedimensionale CAD. Gemakkelijkshalve even voorbijgaand aan het feit dat, eenmaal gestart met BIM en vervolgens overstappend naar CAD, de tijdsbesteding aan een project explodeert en je op die manier meestal achterblijft met een resultaat waar niemand, in welk opzicht dan ook, tevreden over kan zijn.

Volgend jaar beter?

Veiligheidsmanagement

veiligheidsmanagement

Veiligheidsmanagement en dan met name de mogelijkheid om potentiële gevaren te identificeren voor de bouw start is de meest reële BIM functie voor het verbeteren van de veiligheid op de bouwplaats. Een tweede belangrijke BIM tool voor het verbeteren van die veiligheidssituatie is clash detectie. Het vooraf traceren van bouwkundige conflicten, in plaats hier pas ter plaatse achter te komen, voorkomt eventueel gevaarlijke situaties.

Noord-Amerikaanse bouwbedrijven rapporteren, volgens een onderzoek door McGraw Hill Construction, een hoger project rendement (ROI of return on investment), minder letselschade en efficiëntere productie door het gebruik van Building Information Modeling (BIM).

veiligheidsmanagementHiernaast kan de mogelijkheid uit BIM 3D beelden te genereren belangrijke input geven voor het beheersen van de veiligheid op de werf. 4D, wat 3D-modellen aan een project planning koppelt, kan verder een waardevol hulpmiddel bij de constructie zijn maar wordt echter nog steeds beschouwd als moeilijk te gebruiken.

Verschillende verklaringen voor het begrip LOD

lod

De weergave van een BIM object, gedefinieerd in het begrip LOD, is slechts één vorm van informatie die aan dit object gekoppeld is, vaak zelfs de minst belangrijke. Zo hoeft de schrijnwerker niet te weten hoe een deur eruit ziet om die te bestellen of deze te plaatsen. Maar hij zal wel willen weten wie de fabrikant, type en nummer is.

Deze term LOD speelt een belangrijke rol. Helaas wordt tegenwoordig gewerkt met twee verschillende verklaringen voor het begrip LOD.

LEVEL of DEVELOPMENT staat voor de mate van complexiteit waarmee een 3D object voorgesteld wordt.

Het doel van LOD in Level Of Development is een bepaald niveau van zekerheid of vertrouwen in de geleverde informatie mee te geven. Zo kun je in de omschrijving van LOD 100 bepaalde gegevens opnemen waardoor ieder weet dat dit een bepaalde stoel van een specifieke leverancier is. Maar doordat de informatie gebruikt wordt in LOD 100 (zeer beperkt) is het allebehalve zeker dat deze stoel uiteindelijk ook gebruikt zal worden.

LEVEL of DETAIL staat voor het niveau, de hoeveelheid informatie die door een object verschaft wordt. Hiermee wordt alleen de kwantiteit van de informatie aangegeven.

Aangezien het bij Level of Detail alleen gaat over de hoeveelheid informatie wordt automatisch aangenomen dat alle geleverde gegevens relevant en correct zijn.

Als gevolg van de verwarring die ontstaat door het gebruikt van de twee verschillende LODs wordt regelmatig andere terminologie gebruikt om de Level of Detail aan te duiden.